Sankcja kredytu darmowego (SKD) — Sąd Okręgowy w Zamościu oddala powództwo SKOK im. Franciszka Stefczyka w całości. Łączna korzyść klienta: ok. 170 000 zł

Metryczka

Przedmiot sprawy

Powód — SKOK im. Franciszka Stefczyka z siedzibą w Gdyni — dochodził od klienta zapłaty kwoty 137 356,93 zł z tytułu umowy kredytu konsumenckiego zawartej 13 stycznia 2020 r. Wypłacony kapitał pożyczki wynosił 163 200,00 zł.

Na kwotę żądaną pozwem składały się:

• niespłacony kapitał pożyczki: 116 499,20 zł,
• niezapłacone odsetki zwykłe umowne (naliczone do dnia wymagalności): 17 346,32 zł,
• skapitalizowane odsetki karne (do dnia wniesienia pozwu): 3 511,41 zł,

wraz z dalszymi odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od kwoty kapitału liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

Pożyczka została oprocentowana zmienną stopą procentową (odsetki umowne 9,77% w skali roku w dniu zawarcia umowy). Odsetki karne — dwukrotność sumy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych. Bank wypowiedział umowę 26 września 2025 r., wymagalność natychmiastową uzyskując 17 listopada 2025 r.

Sprawa rozpoczęła się od nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydanego przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód (VI Wydział Cywilny, sygn. VI Nc-e 1906763/25). Po umorzeniu EPU powód wniósł pozew do Sądu Okręgowego w Zamościu.

Linia obrony

Sprawa wpłynęła do naszej kancelarii w 2026 r. W odpowiedzi na pozew z 4 maja 2026 r. kwestionowaliśmy powództwo co do zasady i co do wysokości, podnosząc równolegle kilka niezależnych zarzutów opartych na sankcji kredytu darmowego:

1. Sankcja kredytu darmowego — art. 45 ust. 1 u.k.k.

Klient — za pośrednictwem pełnomocnika — złożył powodowi drogą elektroniczną (e-mail z 4 maja 2026 r.) oświadczenie o sankcji kredytu darmowego, powołując się na sprzeczność umowy z ustawą o kredycie konsumenckim w zakresie obowiązków informacyjnych z art. 30 u.k.k.

Cel przepisów u.k.k. — implementacja dyrektywy 2008/48/WE — jest utrwalonym punktem odniesienia w orzecznictwie TSUE. W wyroku z 13 lutego 2025 r. w sprawie C-472/23 Trybunał potwierdził, że art. 23 dyrektywy 2008/48 nie stoi na przeszkodzie krajowej sankcji pozbawiającej kredytodawcę prawa do odsetek i kosztów, jeżeli naruszenie obowiązku informacyjnego może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.

2. Wadliwie wyliczone RRSO

RRSO jest stosunkiem całkowitego kosztu kredytu do całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. W spornej umowie zostało ono podane wadliwie:

• odsetki naliczano od kredytowanych kosztów pozaodsetkowych (prowizji, składki ubezpieczeniowej), a więc od zawyżonej podstawy — co skutkowało zawyżeniem samych odsetek,
• całkowita kwota kredytu była zawyżona przez włączenie w nią kredytowanych kosztów,
• umowa nie wyjaśnia założeń i sposobu wyliczenia RRSO w sposób umożliwiający konsumentowi weryfikację.

TSUE w powołanym wyroku C-472/23 wskazał, że błędne podanie RRSO — także w postaci zawyżenia — pozbawia konsumenta możliwości oceny ekonomicznego zakresu zobowiązania w stopniu porównywalnym do braku podania tej wartości (pkt 29–32 uzasadnienia). Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 przesądził dodatkowo kwestię niedopuszczalności naliczania odsetek od kredytowanych kosztów pozaodsetkowych.

3. Klauzula narzucanego rachunku IKS

Umowa zawierała opłatę za prowadzenie rachunku IKS w wysokości 1 788,00 zł za cały okres kredytowania. Rachunek IKS został narzucony konsumentowi jako narzędzie:

• wypłaty pożyczki,
• spłaty pożyczki,
• zapewnienia pożyczkodawcy prawa do potrącania należności ratalnych,
• rzekomego „premiowania” konsumenta za potrącanie z konta obniżeniem oprocentowania o 0,23%.

Numer rachunku pojawiał się w umowie od chwili jej wygenerowania — konsument nie miał prawa wyboru. W konsekwencji postanowienie o obowiązku odpłatnego prowadzenia rachunku IKS stanowi klauzulę abuzywną (art. 385³ pkt 7 KC) — narzuca konsumentowi umowę uboczną (o odpłatne prowadzenie rachunku), której zawarcie nie było niezbędne do spłaty kredytu.

4. Obligatoryjna składka ubezpieczeniowa

Kwestionowaliśmy składkę ubezpieczeniową narzuconą klientowi jako element umowy pożyczki. Pracownicy powoda nie posiadali uprawnień do reprezentowania zakładu ubezpieczeń wymaganych przez ustawę o dystrybucji ubezpieczeń, ubezpieczenie zostało klientowi narzucone (mimo pozornej możliwości rezygnacji, powiązanej ze wzrostem oprocentowania o 2 p.p.), a rzeczywistą funkcją składki było zabezpieczenie SKOK-owi dodatkowego strumienia dochodu z prowizji od zakładu ubezpieczeń w ramach bancassurance.

Klauzula ubezpieczeniowa jest abuzywna (art. 385³ pkt 7 KC), a jej narzucenie stanowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. w zakresie dodatkowych kosztów kredytu.

5. Naliczanie odsetek umownych od kredytowanych kosztów pozaodsetkowych

Bank naliczał odsetki umowne przez cały okres obowiązywania umowy od kwoty obejmującej nie tylko realnie wypłacony kapitał, ale również kredytowaną prowizję oraz składkę ubezpieczeniową. Konstrukcja ta jest sprzeczna z definicją stopy oprocentowania kredytu (art. 5 pkt 10 u.k.k.) w powiązaniu z definicją całkowitej kwoty kredytu (art. 5 pkt 7 u.k.k.) — zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (wyrok z 30 stycznia 2019 r., I NSK 9/18) i TSUE (wyrok z 21 kwietnia 2016 r., C-377/14).

Dodatkowym elementem jest paradoks polegający na tym, że powód czerpał zysk odsetkowy z części składki ubezpieczeniowej stanowiącej jego własną prowizję od ubezpieczyciela — naliczał odsetki od własnego wynagrodzenia prowizyjnego, wkalkulowanego w kredytowaną składkę.

Wyrok

Sąd Okręgowy w Zamościu, I Wydział Cywilny, wyrokiem z 25 września 2026 r. w sprawie o sygn. I C 344/26 oddalił powództwo w całości i zasądził od SKOK im. Franciszka Stefczyka na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.

Wyliczenie korzyści klienta na datę wyroku (25 września 2026 r.)

Do korzyści klienta należy doliczyć brak dalszej egzekucji, brak wpisów w BIK i rejestrach zadłużeniowych oraz spokój związany z zakończeniem sporu z powodem.

Znaczenie sprawy

Dla klienta. Powództwo oddalone. Powód zobowiązany do zwrotu kosztów procesu.

Dla innych konsumentów. Sprawa jest kolejnym dowodem, że argumentacja SKD skutecznie broni się w postępowaniu przeciwko SKOK-om. W portfelu SKOK im. Franciszka Stefczyka i podmiotów powiązanych powszechnie występują konstrukcje umów łączące:

• oprocentowanie umowne naliczane od kredytowanych kosztów (prowizji, składki ubezpieczeniowej),
• obligatoryjną składkę ubezpieczeniową powiązaną z prowizją SKOK-u od ubezpieczyciela (bancassurance),
• odpłatny rachunek IKS narzucany kredytobiorcy jako narzędzie wypłaty i spłaty pożyczki,
• wadliwie wyliczone RRSO.

Każdy z tych elementów — samodzielnie lub w połączeniu — daje solidne podstawy do sankcji kredytu darmowego. Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 oraz wyrok z 13 lutego 2025 r. w sprawie C-472/23 dodatkowo wzmacniają tę argumentację.

Komentarz kancelarii

Sprawa pokazuje, że oświadczenie o sankcji kredytu darmowego złożone drogą elektroniczną (e-mailem) wywołuje skutek prawny — bez konieczności zachowania formy pisemnej z podpisem własnoręcznym. Forma zastrzeżona w art. 45 ust. 1 u.k.k. jest zastrzeżona ad probationem, a nie pod rygorem nieważności (art. 73 § 1 KC), a w sporze konsumenta z przedsiębiorcą ograniczenia dowodowe wynikające z art. 74 § 1 KC są w praktyce wyłączone (art. 74 § 2 KC).

Sprawę prowadzili r.pr. Robert Dudkowiak i r.pr. Damian Kopiński z RDK Kancelarii Radców Prawnych.

Reprezentujemy wyłącznie konsumentów i przedsiębiorców. Nigdy banków, nigdy SKOK-ów, nigdy funduszy skupujących wierzytelności.

Masz kredyt konsumencki w SKOK im. Franciszka Stefczyka (lub innej SKOK) i chcesz sprawdzić, czy Twoja umowa kwalifikuje się do sankcji kredytu darmowego — sprawdzimy sprawę bezpłatnie.

Grafika — wygenerowana przez AI.